Dźwięk cyfrowy kojarzy się zwykle z formatami FLAC, WAV lub AIFF. Wszystkie opierają się na tej samej podstawowej reprezentacji: PCM.
Istnieje jednak inny format cyfrowego audio, wykorzystujący zupełnie odmienne podejście.
To DSD.
Zarówno PCM, jak i DSD umożliwiają odtwarzanie dźwięku wysokiej jakości, ale wewnętrzny sposób jego reprezentacji jest zasadniczo różny.
Zrozumienie tego pomaga wyjaśnić wiele dyskusji o audio wysokiej rozdzielczości.
Czym jest PCM?
PCM oznacza Pulse Code Modulation, czyli modulację impulsowo-kodową.
Jest to najpowszechniej stosowana metoda reprezentacji dźwięku cyfrowego.
W systemie PCM przebieg dźwięku jest mierzony w regularnych odstępach, a każdy pomiar zapisuje amplitudę sygnału w danej chwili.
Każdy pomiar jest przedstawiany za pomocą wielu bitów.
Typowe formaty PCM to:
- 16 bitów / 44,1 kHz (audio CD)
- 24 bity / 96 kHz
- 24 bity / 192 kHz
Większość współczesnych formatów audio, w tym FLAC, WAV, AIFF i ALAC, zapisuje dane PCM.
Ponieważ PCM przechowuje konkretne wartości amplitudy, łatwo poddaje się cyfrowej edycji i przetwarzaniu.
Dlatego PCM dominuje podczas nagrywania, miksowania i masteringu.
Czym jest DSD?
DSD to skrót od Direct Stream Digital.
Zamiast bezpośrednio przechowywać wartości amplitudy, DSD zapisuje kierunek zmian sygnału audio.
Zamiast dokładnie mierzyć amplitudę przebiegu, zapisuje strumień jednobitowych wartości wskazujących, czy sygnał rośnie, czy maleje.
Aby zrekompensować niewielką precyzję pojedynczego bitu, DSD wykorzystuje niezwykle wysokie częstotliwości próbkowania.
Standardowe formaty DSD obejmują:
- DSD64 – 2,8224 MHz
- DSD128 – 5,6448 MHz
- DSD256 – 11,2896 MHz
- DSD512 – 22,5792 MHz
Są to częstotliwości dziesiątki lub setki razy wyższe niż w typowym PCM.
Dwie różne filozofie
PCM i DSD reprezentują dwa odmienne podejścia inżynierskie.
PCM koncentruje się na dokładnym pomiarze amplitudy przy umiarkowanych częstotliwościach próbkowania.
DSD stawia na bardzo wysokie częstotliwości przy minimalnej precyzji pojedynczej próbki.
Obie metody próbują odwzorować ten sam analogowy przebieg, ale stosują inne strategie.
Edycja i produkcja
Istotna różnica praktyczna dotyczy łatwości przetwarzania obu formatów.
PCM świetnie nadaje się do cyfrowej edycji i obróbki sygnału. Większość narzędzi produkcyjnych pracuje bezpośrednio na PCM.
DSD znacznie trudniej przetwarzać bezpośrednio.
Dlatego wiele nagrań sprzedawanych jako DSD na pewnym etapie produkcji nagrywano lub miksowano w PCM.
Dopiero później konwertowano je do DSD na potrzeby dystrybucji.
Nie musi to oznaczać pogorszenia jakości, ale pokazuje praktyczne trudności w pracy wyłącznie w domenie DSD.
Kwestie związane z odtwarzaniem
Systemy odtwarzania muszą inaczej obsługiwać PCM i DSD.
Strumienie PCM zawierają wielobitowe próbki, które można przetwarzać i przesyłać zwykłymi cyfrowymi ścieżkami audio.
Strumienie DSD wymagają szczególnej obsługi z powodu jednobitowej struktury i bardzo wysokiej częstotliwości próbkowania.
Niektóre systemy konwertują DSD do PCM przed wyjściem.
Inne starają się zachować natywną ścieżkę DSD aż do przetwornika DAC.
Z perspektywy słuchacza
Zarówno PCM, jak i DSD mogą zapewnić znakomitą jakość dźwięku.
W wielu rzeczywistych sytuacjach nagranie i mastering mają o wiele większy wpływ na odbierane brzmienie niż sam format.
Starannie zmasterowane nagranie PCM może brzmieć lepiej niż słabo przygotowane wydanie DSD.
Znajomość różnic między formatami pomaga rozsądniej oceniać nagrania.
Dwa formaty, jeden cel
Mimo różnic technicznych PCM i DSD mają ten sam cel: jak najwierniej przedstawić dźwięk analogowy w postaci cyfrowej.
Po prostu realizują go innymi metodami.
Dla słuchaczy najważniejsze pozostają jakość nagrania, decyzje podczas masteringu i integralność toru odtwarzania.